BỘ MÔN SINH HỌC PHÂN TỬ

1. Giới thiệu Bộ môn

Bộ môn Sinh học phân tử được thành lập ngày 23 tháng 06 năm 2025 theo quyết định số 1114/QĐ-NTT. Bộ môn Sinh học phân tử trực thuộc Khoa Kỹ thuật Xét nghiệm Y học, có nhiệm vụ giảng dạy và đào tạo các kiến thức cũng như các kỹ thuật sinh học phân tử trong lĩnh vực y học và chẩn đoán xét nghiệm, tham gia hướng dẫn nghiên cứu khoa học cho sinh viên ngành Kỹ thuật xét nghiệm y học. Sinh học phân tử là lĩnh vực nghiên cứu các cơ chế hoạt động của vật chất di truyền ở cấp độ phân tử, đặc biệt là DNA, RNA và protein, qua đó góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ lâm sàng theo dõi, phát hiện, chẩn đoán và điều trị nhiều bệnh lý như bệnh truyền nhiễm, bệnh di truyền và ung thư.

Trong chương trình đào tạo Kỹ thuật Xét nghiệm Y học, bộ môn đảm nhận giảng dạy các học phần thuộc nhóm cơ sở ngành và chuyên ngành, giúp sinh viên trang bị kiến thức từ cơ bản đến nâng cao về cấu trúc và chức năng của vật chất di truyền, cơ chế biểu hiện gen cùng các nguyên lý trong  sinh học phân tử cũng như khả năng tái tổ hợp gen của vi sinh vật. Thông qua các học phần lý thuyết và thực hành như Lý sinh – Thực hành, Sinh học và Di truyền, Sinh học và Di truyền y học – Thực hành, Y sinh học phân tử, PCR/Real-time PCR trong chẩn đoán tác nhân gây bệnh. Từ đó sinh viên được tiếp cận các kiến thức và rèn luyện các kỹ thuật, thao tác trong sinh học phân tử hiện đại như tách chiết DNA/RNA, các phương pháp phát hiện vật chất di truyền như phản ứng chuỗi polymerase (PCR), Real-time PCR, điện di acid nucleic, giải trình tự gen để phục vụ cho việc chẩn đoán, theo dõi , điều trị và nghiên cứu các bệnh lý trong y học.

Bên cạnh công tác giảng dạy, bộ môn còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, cập nhật và ứng dụng các tiến bộ trong lĩnh vực sinh học phân tử nhằm phục vụ công tác đào tạo và xét nghiệm y học trong thực tiễn. Bộ môn cũng tham gia xây dựng và cập nhật đề cương chi tiết các học phần, kiểm định và đánh giá chuẩn đầu ra của người học qua từng năm nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ngoài ra, bộ môn còn phối hợp thực hiện nhiều nhiệm vụ khác của Khoa và Nhà trường như công tác tuyển sinh, hỗ trợ và tư vấn học tập cho sinh viên thông qua đội ngũ cố vấn học tập. Tập thể bộ môn luôn đoàn kết, không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy và chuyên môn, góp phần đào tạo nguồn nhân lực Kỹ thuật Xét nghiệm Y học có trình độ chuyên môn vững vàng, đáp ứng nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

 

2. Nghiên cứu khoa học

Không chỉ tập trung vào công tác giảng dạy, giảng viên bộ môn còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, thực hiện các đề tài gắn liền với hoạt động đào tạo và thực tiễn xét nghiệm. Nhiều kết quả nghiên cứu đã được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín trong và ngoài nước, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và chuyên môn của bộ môn.

Một số công trình nghiên cứu khoa học của Cố vấn và giảng viên bộ môn gồm:

• Đề tài cấp TP.HCM (2023-2025): Xây dựng quy trình ứng dụng kỹ thuật real-time PCR để kiểm nghiệm một số chỉ tiêu vi sinh vật trong dược phẩm và mỹ phẩm
• Đề tài cấp cơ sở bao gồm: Nghiên cứu tối ưu hoá quy trình xác định mẫu kháng nguyên bạch cầu người (HLA) trên một số mẫu máu bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính (2021), Xác định Genotype của kháng nguyên bạch cầu người lớp II trên một số mẫu máu bệnh nhân mắc bệnh thận mạn (2023), Đánh giá tác động của HLA type I và II trên bệnh nhân ghép thận (2024).

Bên cạnh đó, nhiều bài báo của giảng viên được đăng trên các tạp chí khoa học tin cậy trong nước, quốc tế như:

• Tran Cat Donget al (2021). The production of standardized samples with known concentrations for severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 RT-qPCR testing validation for developing countries in the period of the pandemic era. Biomed Res Int. 2021;2021:5516344. doi:10.1155/2021/5516344.
• Nguyen CT, Nguyen NH, Nguyen VH, Pham NT, Nguyen TC. A rare case report on bilateral scrotal lipoma — the largest tumor in Vietnam. Oncol Clin Pract. 2024;20(1):64-67. doi:10.5603/ocp.96055.
• Nguyen VH et al. Effects of the use of Piper betle leaf extract associated with adipose-derived stem cells on ulcers in streptozotocin-induced diabetic mice. Afr J Pharm Pharmacol. 2024;18(3):17-24. doi:10.5897/AJPP2024.5380.
• Nguyen VH et al. Impact of KRAS, APC, TP53, BRCA1 genes and methylation on ovarian cancer patients. In: Proceedings of the 2nd International Conference on Green Solutions and Emerging Technologies for Sustainability (GSETS); 2024; p. 786-794.
• Tran NH, Nguyen VH, Nguyen CH. Isolation, genomic taxonomy, and genome characterization of Streptomyces fradiaeSS162, which has antibacterial activity against Vibrio parahaemolyticus. Curr Microbiol.2025;82(9):441. doi:10.1007/s00284-025-04426-4.
• Vu TT, Nguyen TP, Le TA, Phan TD, Nguyen TA, Tran CD và cộng sự. Nghiên cứu kỹ thuật RT-qPCR để định lượng vi khuẩn Gram âm dung nạp mật trong dược phẩm. Nghien Cuu Y Hoc. 2025;28(9):161-170. doi:10.32895/hcjm.m.2025.09.19.
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Khảo sát genotype của kháng nguyên bạch cầu người lớp II ở bệnh nhân suy thận. Tạp chí khoa học và công nghệ Đại học Thái Nguyên. 2023; 228(13): 432 – 437
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Ảnh hưởng của gen p16 và RASSF1A đến bệnh nhân ung thư gan. Tạp chí Y – Dược Lâm sàng 108.2022; 17(DB): 68 – 76
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Biểu hiện của tín hiệu protein STAT 1 và STAT 3 trong ung thư biểu mô tế bào gan. Tạp chí Y – Dược Lâm sàng 108. 2022; 17(DB)
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Xét nghiệm Neutral Comet và Alkaline Comet nhận diện DNA tinh trùng phân mảnh trên bệnh nhân vô sinh. Y Hoc Cong Dong. 2023;(CĐGT):149-154.
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Khảo sát genotype của kháng nguyên bạch cầu người lớp II ở bệnh nhân suy thận. Tạp chí Khoa học và Công nghệ – Đại học Thái Nguyên. 2023;228(13).
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Nhận diện đặc điểm của tinh trùng ở bệnh nhân bất thường về khả năng sinh sản từ 2023 đến 2024. Y Hoc Cong Dong. 2024;65(CĐ4). doi:10.52163/yhc.v65iCD4.1152.
• Nguyễn Vân Hương và cộng sự. Đánh giá tác động của HLA typ I và kháng thể kháng HLA trên bệnh nhân ghép thận. Tạp chí Khoa học và Công nghệ – Đại học Thái Nguyên. 2025;230(1).
• Đặng Thị Minh Thư, Trần Phủ Mạnh Siêu. Đánh giá tình hình nhiễm giun móc, giun mỏ và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân tăng bạch cầu ái toan tại Trung tâm Y tế Thuận An, tỉnh Bình Dương, Việt Nam. Tạp Chí Y học Cộng đồng.2025; 66(5): 113 – 119

 

3. Cơ sở vật chất – giáo trình

Bộ môn Sinh học phân tử được trang bị phòng thí nghiệm với hệ thống thiết bị phục vụ hiệu quả cho công tác giảng dạy, thực hành và nghiên cứu khoa học. Phòng thí nghiệm của bộ môn hiện có nhiều thiết bị chuyên dụng trong sinh học phân tử như máy luân nhiệt PCR, hệ thống Real-time PCR, hệ thống điện di và bàn soi gel, máy đo quang phổ, máy ly tâm, máy ủ, máy vortex, micropipet cùng các thiết bị hỗ trợ khác. Với hệ thống trang thiết bị này sinh viên khoa Kỹ thuật xét nghiệm y học có thể tiếp cận và thực hành các kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại như tách chiết DNA/RNA, khuếch đại và phát hiện các vật liệu di truyền trong xét nghiệm y học.

Song song với việc đầu tư cơ sở vật chất, bộ môn cũng chú trọng xây dựng và cập nhật hệ thống giáo trình và tài liệu giảng dạy phục vụ chương trình đào tạo Kỹ thuật Xét nghiệm Y học. Các tài liệu được biên soạn theo chương trình đào tạo và quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, đồng thời tham khảo các giáo trình và tài liệu chuyên ngành từ các cơ sở đào tạo và nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy và đào tạo.

 

4. Nhân sự chủ chốt

Hiện nay, Bộ môn được hỗ trợ từ cố vấn chuyên môn là PGS.TS. Trần Cát Đông và các giảng viên sở hữu kiến thức chuyên sâu cùng kỹ năng sư phạm tinh tế, giúp tối ưu hóa việc tiếp thu của sinh viên. Với nền tảng chuyên môn vững vàng cùng sự hỗ trợ và định hướng chuyên môn từ cố vấn, tập thể bộ môn luôn nỗ lực nâng cao chất lượng giảng dạy, góp phần đào tạo nguồn nhân lực Kỹ thuật Xét nghiệm Y học đáp ứng nhu cầu thực tiễn của ngành y tế.

 

5. Thành tích

Từ khi thành lập đến nay, Bộ môn Sinh học phân tử luôn tích cực tham gia và hưởng ứng các hoạt động do Khoa và Nhà trường tổ chức. Bên cạnh công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học, các thành viên của bộ môn còn tích cực tham gia nhiều hoạt động phục vụ cộng đồng và phong trào của khoa, nhà trường như chương trình Trung thu cho em, hiến máu nhân đạo, ủng hộ đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, cũng như hỗ trợ tổ chức các hội thảo khoa học, cuộc thi học thuật và các hoạt động phong trào do khoa và nhà trường phát động. Những hoạt động này không chỉ góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội mà còn tăng cường sự gắn kết giữa giảng viên và sinh viên trong môi trường học thuật, lan tỏa tri thức, nguồn cảm hứng và nâng cao đời sống tinh thần cho toàn thể sinh viên khoa Kỹ thuật xét nghiệm y học.