Thuốc Molnupiravir có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus SARS-COV2 trong cơ thể. Nghiên cứu cho thấy thuốc làm giảm nguy cơ tiến triển dẫn đến các biến chứng nặng do virus SARS-COV2 gây ra như nhập viện và tử vong do Merck Sharp & Dohme phối hợp với Ridgeback Biotherapeutics phát triển. Thuốc Molnupiravir được sử dụng cho bệnh nhân COVID-19 từ 18 tuổi trở lên, mức độ nhẹ đến trung bình và có ít nhất một yếu tố nguy cơ làm bệnh tiến triển nặng.
Các tác dụng phụ mà một số người có thể gặp phải khi sử dụng thuốc Molnupiravir gồm có: tiêu chảy, buồn nôn, chóng mặt. Một số ít người gặp biểu hiện như mẩn ngứa, bong da, nổi mụn nước, khò khè, nặng ngực, khó thở, khó nuốt, khàn giọng, sưng vùng mặt, miệng, môi, lưỡi và họng… Khi gặp phải một trong số các biểu hiện trên, người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ để được hướng dẫn xử trí.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho phép sử dụng khẩn cấp thuốc Paxlovid của Pfizer (đóng gói đồng thời viên nén nirmatrelvir và viên nén ritonavir, sử dụng đường uống) để điều trị COVID-19 nhẹ đến trung bình. Chỉ định này được áp dụng người lớn và trẻ em từ 12 tuổi trở lên, nặng tối thiểu 40kg, có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 và người bệnh có nguy cơ cao tiến triển thành COVID-19 nghiêm trọng. Paxlovid chỉ được bán theo đơn, nên bắt đầu điều trị bằng thuốc càng sớm càng tốt sau khi có chẩn đoán COVID-19 và trong vòng 5 ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng.
Các phản ứng có hại có thể xảy ra của Paxlovid bao gồm suy giảm vị giác, tiêu chảy, huyết áp cao và đau nhức cơ. Sử dụng Paxlovid cùng lúc với một số loại thuốc khác có thể dẫn đến tương tác thuốc đáng kể. Sử dụng Paxlovid ở người bị nhiễm HIV-1 chưa được kiểm soát hoặc chưa được chẩn đoán có thể dẫn đến HIV-1 kháng thuốc.
Ritonavir có thể gây tổn thương gan, vì vậy cần thận trọng khi dùng Paxlovid cho những bệnh nhân có bệnh gan từ trước, bất thường men gan hoặc viêm gan.
Ngoài những tác dụng không mong muốn nói trên thì Molnupiravir, Nirmatrelvir/Ritonavir đã được ghi nhận thêm một số trường hợp sốc phản vệ và phản ứng quá mẫn.
Nguy cơ sốc phản vệ
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) và Cơ quan quản lý Dược phẩm và Thiết bị y tế Nhật Bản (PMDA) đã thông báo cập nhật nguy cơ sốc phản vệ vào tờ thông tin sản phẩm của molnupiravir (Lagevrio) và nirmatrelvir/ritonavir (Paxlovid). Các trường hợp sốc phản vệ sau khi điều trị Covid-19 tại Nhật Bản và trên thế giới đã được đánh giá.
Mối quan hệ nhân quả giữa molnupiravir và biến cố bất lợi này được đánh giá là có thể ở hai trong số tám trường hợp được báo cáo tại Nhật Bản và một trong số 11 trường hợp được báo cáo ở các nước khác. Mối quan hệ nhân quả giữa nirmatrelvir/ritonavir và biến cố cũng được đánh giá là có thể ở tất cả trường hợp, trong đó một trường hợp được báo cáo tại Nhật Bản và ba trường hợp được báo cáo ở các nước khác.
Nguy cơ xảy ra phản ứng quá mẫn
Tại Úc, Cơ quan Quản lý Dược phẩm (TGA) đã thông báo bổ sung nguy cơ xảy ra phản ứng quá mẫn vào tờ thông tin sản phẩm của molnupiravir và nirmatrelvir/ritonavir.
Molnupiravir và nirmatrelvir/ritonavir đều là các thuốc chống chỉ định trên những bệnh nhân có tiền sử quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của thuốc được ghi trong tờ hướng dẫn sử dụng. Sau khi đưa vào sử dụng trên thị trường, đã có báo cáo về tình trạng xảy ra phản ứng quá mẫn với các thuốc này. Khi bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu hoặc triệu chứng lâm sàng của phản ứng quá mẫn, các nhân viên y tế nên ngay lập tức ngừng sử dụng các thuốc này để điều trị cho bệnh nhân, bắt đầu sử dụng thuốc xử trí triệu chứng và/hoặc có những biện pháp chăm sóc y tế thích hợp.
Đặng Đức Huy – Khoa KTXNYH (Tổng hợp)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
https://www.who.int/publications/i/item/9789240057883
https://www.ema.europa.eu/en/news/covid-19-ema-heads-medicines-agencies-update-molnupiravir