Dịch cúm mùa năm 2025 có một số điểm khác biệt quan trọng so với các năm trước, cả về số ca mắc, độc lực của virus, nhóm nguy cơ cao và khả năng lây lan. Dưới đây là một số khác biệt chính:
1. Chủng virus cúm thay đổi, có dấu hiệu đột biến nhẹ
- Các chủng virus cúm phổ biến trong mùa 2025:
-
- Cúm A (H1N1, H3N2): Vẫn là chủng virus chính, nhưng có sự biến đổi nhẹ trong protein bề mặt, làm giảm hiệu quả miễn dịch tự nhiên ở một số người. TS.BS Lê Quốc Hùng, Trưởng Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Chợ Rẫy, TP HCM cho rằng một trong nguyên nhân gây cúm nặng hiện nay là tỷ lệ nhiễm A/H3N2 có xu hướng tăng lên, góp phần làm bệnh nặng hơn ở các nhóm nguy cơ. Đây là chủng cúm A độc lực cao, thường liên quan đến bệnh cảnh nặng hơn, đặc biệt ở người cao tuổi.
- Cúm B (Victoria, Yamagata): Ít gặp hơn nhưng vẫn gây ra một số đợt bùng phát nhỏ.
- WHO cảnh báo rằng một số biến thể mới có khả năng lây lan nhanh hơn, nhưng hiện chưa có dấu hiệu cho thấy độc lực của virus cúm mùa 2025 mạnh hơn so với các năm trước.
➡ Khác biệt: So với các năm trước, cúm mùa 2025 có một số biến đổi về virus nhưng chưa ghi nhận chủng cúm mới nguy hiểm như đại dịch cúm A/H1N1 năm 2009.
3. Độ tuổi mắc bệnh và mức độ nghiêm trọng khác nhau
- Những năm trước:
-
- Cúm mùa thường ảnh hưởng nặng nhất đến người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người có bệnh nền.
- Người trẻ khỏe mạnh thường chỉ có triệu chứng nhẹ.
- Năm 2025:
-
- Bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp người trẻ mắc cúm nhưng diễn biến nặng hơn, có nguy cơ bị viêm phổi, suy hô hấp cao hơn so với các năm trước.
- Trẻ em nhập viện vì cúm tăng đột biến tại một số bệnh viện, đặc biệt là những trẻ dưới 5 tuổi hoặc chưa tiêm phòng cúm đầy đủ.
➡ Khác biệt: Nhóm nguy cơ mở rộng hơn, không chỉ người già mà cả người trẻ cũng có thể gặp biến chứng nặng.
4. Biến chứng nặng xuất hiện nhiều hơn do bội nhiễm
- Viêm phổi do vi khuẩn và viêm cơ tim do cúm được ghi nhận nhiều hơn so với năm 2024.
- Một số bệnh nhân trẻ tuổi có biểu hiện viêm não, viêm màng não sau khi nhiễm cúm, dù trước đây chủ yếu gặp ở người có hệ miễn dịch yếu.
- Số ca phải nhập viện vì cúm tăng mạnh tại nhiều nước phương Tây.
➡ Khác biệt: Mặc dù không có dấu hiệu virus cúm mạnh hơn, nhưng tỷ lệ bội nhiễm vi khuẩn (viêm phổi, viêm não, viêm cơ tim) tăng cao hơn.
5. Hiệu quả vắc-xin cúm 2025 được đánh giá tốt hơn
- WHO và CDC báo cáo rằng vắc-xin cúm mùa 2025 có hiệu quả tốt hơn so với năm 2024, do được cập nhật phù hợp với các biến thể virus đang lưu hành.
- Ở những người đã tiêm phòng đầy đủ, tỷ lệ nhập viện do cúm giảm đáng kể so với nhóm chưa tiêm.
➡ Khác biệt: Vắc-xin năm 2025 có độ phù hợp cao hơn, giúp bảo vệ tốt hơn so với những năm trước.
6. Khả năng lây lan của cúm thay đổi theo điều kiện thời tiết và môi trường
- Mùa cúm 2024-2025 tại châu Á có xu hướng kéo dài hơn do biến đổi khí hậu, với mùa đông lạnh hơn bình thường.
- Tại Việt Nam, cúm có xu hướng bùng phát mạnh sau Tết thay vì vào cuối năm như trước đây.
- Ô nhiễm không khí tại nhiều đô thị lớn làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp, khiến cúm dễ gây biến chứng nặng hơn.
➡ Khác biệt: Dịch cúm có xu hướng kéo dài hơn và không chỉ tập trung vào một khoảng thời gian nhất định như trước.
Kết luận: Những khác biệt chính của dịch cúm mùa 2025
Tiêu chí | Năm 2025 | Các năm trước |
Số ca mắc | Giảm mạnh tại Việt Nam, nhưng tăng tại nhiều nước khác | Phổ biến hơn trên toàn cầu |
Chủng virus | Biến thể nhẹ, chưa có chủng mới nguy hiểm | Chủ yếu là H1N1, H3N2, ít thay đổi |
Nhóm nguy cơ | Người trẻ có thể bị biến chứng nặng | Chủ yếu là người già, trẻ nhỏ |
Biến chứng | Tăng mạnh các ca viêm phổi, viêm cơ tim | Chủ yếu là cúm nhẹ, ít biến chứng nặng |
Hiệu quả vắc-xin | Hiệu quả cao hơn, giảm nhập viện đáng kể | Một số năm vắc-xin không hiệu quả tốt |
Khả năng lây lan | Dịch kéo dài hơn do thời tiết, ô nhiễm | Dịch thường bùng phát theo mùa cố định |
Tóm lại:
Dịch cúm 2025 có nhiều điểm khác biệt so với những năm trước, bao gồm biến chứng nặng hơn ở người trẻ, sự thay đổi của virus, hiệu quả vắc-xin tốt hơn và xu hướng lây lan kéo dài hơn do khí hậu và môi trường. Tuy nhiên, số ca mắc tại Việt Nam lại giảm so với năm trước, nhờ vào các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
https://vnvc.vn/live/dich-cum-mua-2025/?utm_source=chatgpt.com
https://kinhtedothi.vn/so-ca-mac-cum-tiep-tuc-gia-tang-nhieu-benh-nhan-dien-bien-nang.html
Crowds wearing protective masks, following the outbreak of the coronavirus, are seen at the Shinjuku station in Tokyo, Japan, March 3, 2020. REUTERS/Athit Perawongmetha
Hà Mỹ Nhân – K.KTXNYH